Denize dökülen ve batık çalışan akarsu kesitlerinde HEC-RAS ile hesaplanan taşkın su yüzü profilinin Işıklar Deresi örneği ile incelenmesi

Gökhan Ayna, Didem Yılmazer

Öz


Aşırı yağış veya kar erimesi neticesinde oluşan büyük hacimli akımların akarsu yatağına sığmaması olayı taşkın olarak adlandırılmaktadır.  Türkiye, bulunduğu coğrafi konumu nedeniyle, özellikle Karadeniz, Marmara, Ege ve Akdeniz bölgelerinde denizlerin etkisiyle yağışların sıkça görüldüğü ve buna bağlı olarak can ve mal kayıplarının meydana geldiği bir ülkedir.  Yaşanan taşkın olaylarında yerleşim yerlerine yakın kesimlerde ana sebebin çoğunlukla akarsu yataklarına yapılan uygunsuz ve yetersiz müdahaleler ile yanlış imar uygulamaları olduğu görülmektedir. Akarsuların deniz ile buluştuğu kumluk alanlarda ve devamındaki alüvyon düzlüklerde, taşkın sınırı gözetilmeden yapılan imar uygulamaları, birçok mühendislik problemine yol açmaktadır.  Bu çalışmada, Tekirdağ ili, Kumbağ ilçesi sahil hattında, yerleşim bölgelerinin arasından geçerek denize ulaşan Işıklar deresinde, denize dökülme etkisi ve batık çalışan hidrolik kesitin su yüzü profili HEC-RAS (Hydrologic Engineering Center-River Analisis System) analiz programı yardımıyla modellenmiş ve sonuçlar batık olmayan hidrolik kesitteki su yüzü profili ile karşılaştırılmıştır.  Batık çalışan hidrolik kesit ve suyun denize dökülme etkisiyle su yüzü profilinin denize yakın kesimlerde önemli ölçüde düştüğü ve bu düşüş eğiliminin iç kesimlere kadar etkili olduğu görülmüştür.


Anahtar Kelimeler


Batık çalışan hidrolik kesit; Işıklar Deresi; denize dökülme etkisi; HEC-RAS

Tam Metin:

PDF

Referanslar


Kirkgoz, M.S., Aköz, M.S.,Öner, A.A, Experimental and theoretical analysis of two-dimensional flows upstream of broad-crested weirs, Canadian Journal of Civil Engineering, 35, 9, 975-986, (2008).

Elizabeth, S. Garcia and Hugo A. Loáiciga, Sea-level rise and flooding in coastal riverine flood plains, Hydrological Sciences Journal, Journal des Sciences Hydrologiques, 59,1, (2014).

Evan, C., Deal, A., Comparison studg of one – and two dimensional hydraulic models for river environments, Yüksek Lisans Tezi, University of Kansas, Kansas, (2015).

Szydłowski, M., Hydraulıc analysıs of causes of washout of gdynıa-orłowo sea-shore durıng the flood In the kacza rıver estuary, Polish Maritime Research, 101,26,174-182, (2019).

Parhi, P., Sankhua, R. and Roy, G., Calibration of channel roughness for Mahanadi River, (India) using HEC-RAS model, Journal of Water Resource and Protection, 4, 10, 847-850, (2012).

Timbadiya, P., Patel, P. and Porey, P., Calibration of HEC-RAS Model on prediction of flood for lower Tapi River, India, Journal of Water Resource and Protection, 3, 11, 805-811, (2011).

Dursun, Ö. F., Gül, E., İki boyutlu baraj yıkılma modellemesi; sürgü barajı örneği, Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 30, 3, 97-104, (2018).

Burgan, H.İ., Kırca, V.Ş.Ö., Aksoy, H., Deniz su seviyesinin taşkın alanlarına etkisi, 4. Ulusal Taşkın Sempozyumu, 749-755, Rize, (2016).

Stoleriu, C.C., Urzica, A., Mihu-Pintilie, A., Improving flood risk map accuracy using high-density LiDAR data and the HEC-RAS river analysis system: A case study from north-eastern Romania, Journaş of Flood Risk Management, 13, S1, (2019).

Hidayat, B., Istijono, B., Irwan, Ophiyandri, T. and Junaidi, A., The effects of Batang Kandis River flood control in Padang city-Palapa metropolitan urban area, International Journal of GEOMATE, 19, 71, 9-14, (2020).

HEC-RAS River Analysis System, User’s Manual for version 5.0, CPD-68 (downloadable from https://www.hec.usace.army.mil/software/hec-ras/documentation/HEC-RAS%205.0%20Users%20Manual.pdf ) (2016).

HEC-RAS River Analysis System, Hydraulic Reference Manual 5.0, CPD-68 (downloadable from https://www.hec.usace.army.mil/software/hec-ras/documentation/HEC-RAS%205.0%20Reference%20Manual.pdf ) (2016).

Naip barajı mansap şartı tedbirleri yapım işi ışıklar deresi plan profil ve tip kesiti, hidrolik değerler tablosu, DSİ 11. Bölge Müdürlüğü, Edirne, (2015).

DSİ, Dere yatakları için pürüzlülük katsayısı belirleme kılavuzu, Orman ve Su İşleri Bakanlığı, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü, Ankara, (2016).

Kutupluoğlu V., Akpınar A., Bingölbali B., Çakmak R.E. Marmara Denizi üzerinde maksimum belirgin dalga yüksekliklerinin alansal dağılımları. 9. Kıyı Mühendisliği Sempozyumu, 617-628, Adana, (2018).


Refback'ler

  • Şu halde refbacks yoktur.


Telif Hakkı (c) 2020 Gökhan AYNA, Didem YILMAZER

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.