Eskişehir Hamamyolu Caddesi’nin Cumhuriyet Döneminden günümüze mekansal değişimine yönelik bir araştırma

Berna Üstün, Cemile ÖZKAN

Öz


Kentleşme ve sanayileşme ile artan nüfus yoğunluğu, kamusal açık alanlara da yeni bir tanım getirmeyi gerektirmektedir. Modernizmin geleneksel kent merkezlerini de içine almasıyla; hayatın her alanında yaşanan hızlı değişimler, kamusal yaşamın öneminin azalmasına neden olmuştur. İletişim, ulaşım teknolojisi ve yeni ekonomik sistemlerin kentsel mekan örgütlenmesinde yarattığı değişimler, kamusal dış mekanları da bir dönüşüme sürüklemiştir. Eskişehir Hamamyolu Aksı, tarihi dokusu ve yapılarıyla günümüze de temas eden, geleneksel kamusal alandır. Hamamyolu bölgesi, kentin kuruluşundan bugüne “kent merkezi” olma özelliğini korumaktadır. Yeraltı sıcak su rezervleri bakımından zengin ve günümüzde de önemli ulaşım akslarına yakın konumlanan Hamamyolu Aksı’nda konut, ticaret ve park mekanlarında değişim olmuştur. Son yıllarda aks ve çeperlerinin, çöküntü bölgesi olması nedeniyle merkezi değerleri değişmiştir. Bu dönüşümlere rağmen günümüzde de, alt ve orta gelirli kentlinin barındığı ve alışveriş yaptığı yer olma özelliğindedir.  Bu çalışmada, tarihsel süreçte Hamamyolu Aksı’ndaki yapılar ve açık alanlar, fotoğraflarla ve haritalarla incelenerek, günümüzdeki mevcut durum çerçevesinde alanın geçirdiği değişim- dönüşüm araştırılmıştır. 

Yakın tarihte Eskişehir Odunpazarı Belediyesi tarafından Hamamyolu Aksı’nın yeniden düzenlenmesi gündeme gelmiştir. Yapılan çalışmadan görüleceği gibi, bölge üzerinde yapılan her yenileme, bölgeyi iyileştirme yerine alanın kent için olan anlamının biraz daha yitirilmesine sebep olmuştur. Bu çalışmanın amacı süreç içerisindeki değişimleri/yitirdiklerimizi ortaya koyarak yeniden yapılacak müdahalelere yol göstermek olacaktır. 


Tam Metin:

PDF

Referanslar


Rossi, A., The architecture of the city, Cambridge, (1982).

Çelik, Z., Favro, D., ve Ingersoll, R., Şehirler ve sokaklar, Kitap Yayınevi, (2007)

Polat, S., Kamusal dış mekanlarda mimari kimliği değerlendirmek için bir yöntem önerisi: Bursa- Cumhuriyet alanı örneği, Doktora Tezi, Uludağ Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Mimarlık Anabilim Dalı, Bursa, (2013).

Taşçı, H., Bir hayat tarzı olarak şehir, mekan, meydan, Kaknüs Yayınları, (2014).

Önal, F., Kamusal bir alan olarak parkları yeniden düşünmek, Mimar.ist Dört Aylık Mimarlık Kültürü Dergisi, 49, (2014).

Lynch, K., The ımage of the city, Cambridge, (1960).

Aydın, Y., Kentsel gelişme ve kent merkezlerinin dönüşümü: Trabzon örneği, Yüksek Lisans Tezi, Karadeniz Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Mimarlık Anabilim Dalı, Trabzon, (2001).

Üstün, B., Eskişehir’de demir yolu serüveni ile şekillenen; Cer atölyesinden Tülomsaş Yerleşkesine, Eskiyeni, (2012).

Cansever, T., İslam’da şehir ve mimari, Timaş Yayınları, s.103., İstanbul, (2013).

Cansever, T., Cogito, Yaz, Şehir, YKY, İstanbul, (1996).

Ulu, A., Merkezi iş alanlarının fiziksel ve ekonomik olarak yeniden yapılanması: Eskişehir örneği, Doktora Tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, (2003).

Ertin, G., Eskişehir kentinde yerleşmenin evrimi, Anadolu Üniversitesi Basımevi, (1994).

Şahin, F., Eskişehir ilinin kültür turizmi potansiyeli: Mevcut durum ve öneriler, T.C. Kültür Ve Turizm Bakanlığı Eskişehir Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü, Uzmanlık Tezi, Eskişehir, (2012).

Demir Örs, G., Kentsel dış mekân kullanımlarının değişim ve dönüşüm bağlamında incelenmesi: Eskişehir kent merkezi, Yüksek Lisans Tezi, Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul, (2008).

Altınsapan, E., Eskişehir Hamamları (Selçuklu- Osmanlı Dönemi), T.C. Eskişehir Valiliği İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, Eskişehir, (2009).

Tarihi Odunpazarı Kentsel Siti, http://whc.unesco.org/en/tentativelists/5733/ , (13.03.2016)

Eskişehir Hamamyolu- Yediler Parkı,

http://wowturkey.com/forum/viewtopic.php?t=23962&start=10, (06.03.2016)

Harita: Eskişehir Büyükşehir Belediyesi, Grafik anlatım: Cemile Özkan, (04.03.2016)

Ahmet Atuk, Kişisel arşivi (İzni ile alınmıştır.) (11.03.2016)

Cemile Özkan, Kişisel Arşiv, (12.07.2015-2016)

Ahmet Atuk, Sosyal medya kişisel profili (İzni ile alınmıştır.) (11.03.2016)

Üstün Çocuk Gereçleri

http://www.ustunoyuncak.com/wp-content/uploads/2012/02/IMG_6165.jpg, (11.03.2016)

Atuk, A., 101 Eskişehir, Eskişehir: Odunpazarı Belediyesi, (2002).

Eskişehir Hamamyolu, Yediler Parkı,

http://wowturkey.com/tr204/k_wersace_100_1101.jpg, (11.03.2016)

Koca, G., Karasözen, R., 1945- 1960 dönemi Eskişehir modern kent merkezinin oluşumunda öne çıkan yapılar, Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10, 3, 191-211, (2010).

Ulu, A., Eskişehir Kentinin Kentleşme Sürecinde Yeniden Yapılanması, Anadolu Üniversitesi Mimarlık Bölümü, Eskişehir, (2002).

Eskişehir Tarihi Fotoğrafları,

http://mustafaarslan1hibmioo.blogcu.com/eskisehir-in-tarihi-fotograflari/5935518, (15.11.2014)

Adı Eski Ruhu Genç Eskişehir Sosyal Medya Topluluğu,

https://www.facebook.com/Ad%C4%B1-eski-ruhu-gen%C3%A7-Eski%C5%9Fehir-467666113332529/photos, (11.03.2016)

Bala, H. A., Konut Alanlarında Kentsel Arayüzlerin Düzenlenmesine Yönelik Analitik Bir Çerçeve, Doktora Tezi, Selçuk Üniversitesi. Fen Bilimleri Enstitüsü, Mimarlık Anabilim Dalı, Konya, (2003).

Yediler Parkı 1975

http://galeri.netfotograf.com/images/medium/0D42C2D60D2DFA1E.jpg, (20.07.2015)

Murat Doğramacı sosyal medya kişisel profili

https://www.facebook.com/dogramacimurat/photos?source_ref=pb_friends_tl, (11.03.2016)

Eskişehir Hamamyolu 1974

http://www.eskisehirajansi.com/wp-content/uploads/2015/02/eskisehir_-_hamamyolu__1974.jpg, (20.07.2015)

Eskişehir Yediler Parkı 1970’ler

http://www.eskisehirajansi.com/wp-content/uploads/2015/02/Eski%C5%9Fehir-Yediler-Park%C4%B1-1970ler.jpg, (20.07.2015)

2 Eylül Şehir Gazetesi

http://www.2eylul.com.tr/images/upload/akar-deresi-(2)-1.jpg, (20.07.2015)

Eskişehir Merkez Hava Fotoğrafları

http://www.eskisehir.gov.tr/havafotograflari/ESKISEHIR/DELIKLITAS-MAHALLESI.jpg, (20.07.2015)

Pera Mezat, http://www.mezatpazari.com/Images/Shop/3/98/2742.jpg, (11.03.2016)

Perihan Sarıöz, Bir zamanlar eskişehir, Esbank Yayınları, (1997)

http://www.archdaily.com/774286/canal-swimmers-club-atelier-bow-wow-plus-architectuuratelier-dertien-12, (08.09.2016)

http://www.archdaily.com/636611/promenada-enota, (08.09.2016)

http://inhabitat.com/how-the-cheonggyecheon-river-urban-design-restored-the-green-heart-of-seoul/ (21.08.2016).

https://landscapeiskingston.wordpress.com, (21.08.2016).

http://emlakkulisi.com/eskisehir-hamamyolu-projesinin-detaylari-belli-oldu/477799, (08.09.2016)

Sennett, R., Kamusal insanın çöküşü, Çev. S. Durak ve A. Yılmaz, İstanbul: Ayrıntı Yayınları, (2002).

Erzen, J.N., Üç habitus yeryüzü, kent, yapı, Yapı Kredi Yayınları, İstanbul, (2015).


Refback'ler

  • Şu halde refbacks yoktur.


Telif Hakkı (c) 2016 Berna Üstün, Cemile ÖZKAN

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.