Dicle Nehri'nin Belirli Lokalitelerinde Sedimentte Ölçülen Bazı Ağır Metallerin Mevsimsel Değişimi

Çiğdem Kaymak Abay

Öz


Bu çalışmada, Eylül 2013- Eylül 2014 tarihleri arasında  Dicle Nehri'nde belirlenen üç lokaliteden (I. Lokalite: Diyarbakır, II. Lokalite: Bismil, III. Lokalite: Hasankeyf) alınan sediment örneklerinde Cu, Ni, Co, Zn, Cd ve Pb ağır metallerinin konsantrasyonlarının belirlenmesi amaçlanmıştır.Örneklerin ağır metal analizi ICP-OES cihazı ile yapılmıştır. Sedimentlerde yapılan ağır metal analizlerinde Cu, Ni, Co, Zn ve Pb üç lokalitede de her mevsim ölçülürken, Cd metali ise çalışma süresince ICP-OES cihazının analiz limitinin altında kaldığı için tespit edilememiştir. Mevsimsel olarak ortalama değerler dikkate alınarak yapılan karşılaştırmada I. lokalitede tüm metallerde 2013 sonbaharda; II. lokalitede Zn metali 2014 yaz, diğer metaller 2013 sonbaharda; III. lokalitede Zn ve Pb 2014 ilkbaharda, Cu, Ni, Co metallerinde 2014 sonbaharda en yüksek değerler ölçülmüştür. Sonuç olarak, sedimentte limit değer olarak kabul edilen PECs (Probable Effects Concentration) verilerine göre sadece Ni metali (I. lokalite 2014 sonbahar ve III. lokalite 2014 ilkbahar mevsimi hariç) tüm lokalitelerde yüksek bulunmuştur.  


Tam Metin:

PDF

Referanslar


Bryan, G. W., Effects of pollutants on aquatic organisms in Lockwood, A. P. M., Some aspects of heavy metal tolerance in aquatic organisms, 7-44, Cambridge University Press, (1976).

Kasassi, A., Rakimbei, P., Karagiannidis, A., Zabaniotou, A., Tsiouvaras, K., Nastis, A., Soil contamination by heavy metals: Measurements from a closed unlined landfill, Bioresource Technology, 99, 8578-8584, (2008).

Goyer, R,A., The Basic Science of Poisons in Amdur, M.O., Doull, J., Klaassen, C.D. (eds.), Toxic Effects of Metals, Pergamon Press, London, UK, 623-680, (1986).

Salomans, W., Rooij, N. M., Kerdijk, H. ve Bril, J., Sediments as a Source for Contaminants, Hydrobiologia, 149, 13-30, (1987).

Kır, İ., Tekin-Özan, S., Tuncay, Y., Kovada Gölü’nün su ve sedimentindeki bazı ağır metallerin mevsimsel değişimi. Ege Journal of Fisheries & Aquatic Sciences, 24, 1-2, 155–158, (2007).

Kiracı, A., Azap Gölü'nün sedimentlerindeki ve sularındaki ağır metal miktarlarının belirlenmesi, Yüksek Lisans Tezi, Adnan Menderes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Aydın, (2014).

Türkmen, A., Aras, S., İskenderun Körfezi’nde deniz suyu ve sedimentte oluşan ağır metal birikiminin incelenmesi, Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi, 1, 3, 1-23, (2011).

Kükrer, S., Erginal, A. E., Şeker, S., Karabıyıkoğlu, M., Distribution and environmental risk evaluation of heavy metal in core sediments from Lake Çıldır (NE Turkey), Environmental Monitoring and Assessment, 187, 453-467, (2015).

Tunca-Üçüncü, E., Beyşehir Gölü'nde su ve sedimentte ağır metal birikimi ve sedimentte antropojenik kontaminasyon değerlendirmesi, Ordu Üniversitesi Bilim Teknik Dergisi, 6, 2, 205-219, (2016).

Erol, S., Cukrov, N., Francˇisˇkovic´-Bilinski, S., Kurt, M.A., Mihri, H., Contamination assessment of ecotoxic metals in recent sediments from the Ergene River, Turkey, Environmental Earth Science, 75, 1051-1062, (2016).

Ünlü, S., Alpar, B., An assessment of trace element contamination in the freshwater sediments of Lake İznik (NW Turkey), Environmental Earth Science, 75, 140-154, (2016).

Kalyoncu, H., Özan, C. , Tekin-Özan, S., Isparta Deresi'nin su ve sedimentlerindeki ağır metal birikiminin incelenmesi, Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 7, (Ek Sayı 1), 268-280, (2016).

Yüzereroğlu, T.A., Gök, G., Fira, O., Aslanyavrusu, S., Maruldali, O., Kargin, F., Heavy metals in Patella caerulea (Mollusca, Gastropoda) in polluted and nonpolluted areas from the Iskenderun Gulf (Mediterranean Turkey), Environmental Monitoring and Assessment, 167, 257-264, (2010).

Kaçar, E., Dicle Nehri’nin Ilısu Baraj Göl Bölgesi’ndeki su, sediment ve bazı balıklardaki ağır metal birikiminin incelenmesi, Yayımlanmamış Doktora Tezi, Dicle Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Diyarbakır, (2015).

Al-Ani, T., Al-Ansari, N., Dawood, A. H., Siergieiev, D., Knutsson, S., Trace metals in water and sediments of the Tigris River, Baghdad city, Iraq, Journal of Environmental Hydrology, 22, 6, 1-17, (2014).

Balasim, H. M., Al-Azzawi, M. N., Rabee, A. M., Assessment of pollution with some heavy metals in water, sediments and Barbus xanthopterus fish of the Tigris River–Iraq, Iraqi Journal of Science, 54, 4, 813-822, (2013).

Varol , M., Şen, B., Assessment of nutrient and heavy metal contamination in surface water and sediments of the upper Tigris River, Turkey, Elsevier, 92, 1–10, (2012).

Karadede, H., Ünlü, E., Heavy metal concentrations in water, sediment, fish and some benthic organisms from Tigris River, Turkey, Environmental Monitoring and Assessment, 131, 323-337, (2007).

Gümgüm, B., Ünlü, E., Tez, Z., Gülsün, Z., Heavy metal pollution in water, sediment and fish from the Tigris River in Turkey, Chemosphere, 29, 1, 111-116, (1994).

Gümgüm, B., Öztürk, G., Chemical speciation of heavy metals in the Tigris River sediment, Chemical Speciation & Bioavailability, 13, 1, 25-29, (2001).

Begüm, A., Ramaiah, M., Harikrishna, K. İ., Veena, K., Heavy metal pollution and chemical profile of Cauvery River Water, Journal of Chemistry, 6, 1, 47-52, (2009).

Öner, O., Çelik, A., Gediz Nehri Aşağı Gediz Havzası'ndan alınan su ve sediment örneklerinde bazı kirlilik parametrelerinin incelenmesi, Ekoloji, 20, 78, 48-52, (2011).

MacDonald, D.D., Ingersoll, C.G., Berger, T.A., Development and evaluation of consensus-based sediment quality guidelines for freshwater ecosystems, Archives of Environmental Contamination and Toxicology, 39, 20-31, (2000).


Refback'ler

  • Şu halde refbacks yoktur.


Telif Hakkı (c) 2017 Çiğdem Kaymak Abay

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.