Manisa’da partikül madde (PM10) kirliliğinin değerlendirilmesi

Barış Yılmaz

Öz


Hava kirliliği, birçok dünya ülkesinde olduğu gibi ülkemizde de insan sağlığı etkileyen ve ekosistemi bozan başlıca sorunlardandır. Hava kirliliğinin çevre ve insan sağlığı üzerindeki zararlı etkilerini önlemek amacıyla 2008 yılında yürürlüğe giren “Hava Kalitesi Değerlendirme ve Yönetimi Yönetmeliği” ile 2014 yılından itibaren kademeli azalan sınır değerler tanımlanmış ve PM10 kirliliği için 2019 yılı başında Avrupa Birliği (AB) Hava Kalitesi standartlarına ulaşılabilmesi hedeflenmiştir. Her ne kadar hava kalitesini arttırma çalışmaları devam etse de, 2017 yılına ait hava kirliliği ulusal raporlarında Manisa en yüksek hava kirliliğinin yaşandığı iller listesinde ilk sıralarda yer almaktadır. Bu çalışmada, Manisa da 2009-2017 yılları arasında Aralık-Ocak aylarına ait PM10 değişimleri AB limit değerleri ve ulusal yönetmelikle belirlenmiş yıllık sınır değerler eşliğinde değerlendirilmiştir. Ayrıca rüzgâr hızının PM10 kirliliği değişimindeki etkileri incelenmiş ve ilgili regresyon denklemleri elde edilmiştir. Araştırma sonucunda, kentte V ≥ 0,8 m/s olan rüzgâr hızlarında PM10 kirliliğinin önemli ölçüde azaldığı belirlenmiştir. Bununa birlikte, Manisa hava kalitesinde geçtiğimiz yıllar boyunca kayda değer bir iyileşme yaşanmadığı, yıllık PM10 kirliliğinin halen AB sınır değerlerinin yaklaşık iki kat üzerinde olduğu ve kentte hava kirliliğinin tamamen meteorolojik parametreler özellikle rüzgâr hızının etkisi altında azaldığı sonucuna varılmıştır.


Tam Metin:

PDF

Referanslar


Varınca, K.B., Güneş, G., Ertürk, F., Hava kirleticilerinin insan sağlığı ve iklim değişikliği üzerine etkileri, Bildiriler kitabı, Ulusal Hava Kalitesi Sempozyumu (UHAKS 2008), 161–168, Konya, (2008).

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Hava Kalitesinin Değerlendirme ve Yönetimi Yönetmeliği, Ankara, (2008).

http://www.mevzuat.gov.tr/Metin.Aspx?MevzuatKod=7.5.12188&MevzuatIliski=0&sourceXmlSearch=hava%20kalitesi

World Health Organization (WHO), Air Quality Guidelines: Global Update 2005. Particulate matter, ozone, nitrogen dioxide and sulphur dioxide, World Health Organization, Regional Office for Europe, Copenhagen, (2006).

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Hava Kalitesi Değerlendirme ve Yönetimi Genelgesi, Ankara, (2013).

http://webdosya.csb.gov.tr/db/cygm/editordosya/GNG2013-37HavaKalitesiDegerl.pdf

TMMOB Çevre Mühendisleri Odası, Hava kirliliği raporu, (2017).

https://www.tmmob.org.tr/sites/www.tmmob.org.tr/files/en_son_onarilan_hava_k.pdf

Tosun, E., Güllü, G., 2010-2016 yılları arasında Türkiye’de gözlenen kentsel hava kalitesinin insan sağlığı üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi, Bildiriler kitabı, VII. Ulusal Hava Kirliliği Ve Kontrolü Sempozyumu, 639–650, Antalya, (2017).

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Hava Kalitesi İzleme Ağı, (2018).

http://www.havaizleme.gov.tr

Chattopadhyay, S., Gupta, S. ve Saha, R.N., Spatial and Temporal Variation of Urban Air Quality: A GIS Approach, Journal of Environmental Protection, 1, 3, 264-277, (2010).

Yurtsever, N., Deneysel istatistik metotlar, TC Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığı, Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü Toprak ve Gübre Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü Yayınları, Yayın No: 121, (1984).

Bayazıt, M., Çok değişkenli istatistik analiz ve hidrolojide uygulamaları, Su Vakfı, (2006).

Kara, G., Kentsel hava kirleticilerine meteorolojinin etkisi: konya örneği, S.Ü. Müh.-Mim. Fak. Dergisi, 27, 3, 73-86, (2012).

Yılmaz, A., The Effects of Climate Parametres on Air Pollution Parametres: Bolu Province Sample, Journal of Current Researches on Social Sciences, 2, 7, (2017).


Refback'ler

  • Şu halde refbacks yoktur.


Telif Hakkı (c) 2018 Barış YILMAZ

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.