Balıkesir şehir merkezinde trafik kaynaklı hava kirliliği seviyelerinin analizi

Atilla Mutlu

Öz


Bu çalışmada, ülkemizin nüfus ve ulaşım açısından en yoğun şehirleri olan İstanbul, İzmir ve Bursa illerini birbirine bağlayan karayolu ağları ortasında bulunan Balıkesir il merkezinde trafikten kaynaklanan hava kirliliği seviyeleri incelenmiştir. İl merkezinde bulunan toplam 24 kavşak analiz edilmiş ve bu kavşaklardan geçen taşıt sayımları yapılmıştır.  Elde edilen veriler COPERT programı yardımı ile analiz edilerek, kirleticilere ait trafik kaynaklı emisyonlar hesaplanmıştır. İncelenen toplam 24 kavşakta oluşan trafik faaliyetleri neticesinde, sıcak ve soğuk iklim özellikleri dikkate alınarak, yapılan analizler sonucunda yıllık olarak yaklaşık 682 ton CO ve 133 ton NOx emisyonlarının trafik kaynaklı olarak atmosfere salındığı tahmin edilmektedir.  İl merkezinden geçen İzmir-Bursa-İstanbul ana ulaşım hattı üzerinde bulunan kavşaklarda trafik yoğunluğunun diğer kavşaklardan daha fazla ve dolayısıyla atmosfere verilen CO ve NOx kirleticileri ile yakıt tüketimlerinin daha fazla olduğu tespit edilmiştir.


Tam Metin:

PDF

Referanslar


Lejri, D., Can, A., Schipre, N., ve Leclercq, L., Accounting for traffic speed Dynamics when calculating COPERT and PHEM pollutant emissions at the urban scale. Transportation Reasearch Part D, 63,588-603, (2018). https://doi.org/10.1016/j.trd.2018.06.023

WHO, Health effects of transport-related air pollution. Copenhagen, WHO Regional Office for Europe. Denmark, (2005).

Khan, J.,Ketzel, M., Kakosimos, K., Sorensen, M. ve Jensen,S.S., Road traffic air and noise pollution exposure assessment – A review of tools and techniques. . Science of The Total Environment, 634, 661-676, (2018). https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2018.03.374

Forehead, H. ve Huynh, N.,Review of modelling air pollution from traffic at street-level – The state of the science, Environmental Pollution, 241, 775-786, (2018). https://doi.org/10.1016/j.envpol.2018.06.019

Pan, L.,Yao, E., ve Yang,Y., Impact analysis of traffic-related air pollution based on real-time traffic and basic meteorological information, Journal of Environmental Management, 183, 3, 510-520, (2016). http://dx.doi.org/10.1016/j.jenvman.2016.09.010

EEA, Air quality in Europe-2015 Report. The European Environment Agency, http://www.eea.europa.eu/publications/air-quality-in-europe-2015. (18.06.2018)

Elbir, T., Bayram, A., Kara, M., Altıok, H., Seyfioğlu, R., Ergün, P., Şimşir, S., İzmir kent merkezinde karayolu trafiğinden kaynaklanan hava kirliliğinin incelenmesi, Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 12,1, 1-17, (2010).

Bagieński, Z., Traffic air quality index, Science of The Total Environment, 505, 606-614, (2015). http://dx.doi.org/10.1016/j.scitotenv.2014.10.041

Zhang, K. ve Batterman, S.,Air pollution and health risk due to vehicle traffic. Science of The Total Environment, 15, 307-316, (2013). https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2013.01.074

EEA, Traffic pollution still harmful to health in many parts of Europe, European Environment Agency Report. Copenhagen, Denmark, (2012).

TRAP, Traffic related air pollution, Air Quality Ontario, Canada. http://www.simcoemuskokahealthstats.org/topics/environment/outdoor-air-quality/traffic-related-air-pollution, (12.7.2018)

HEI, Traffic related air pollution: a critical review of the literature on emissions, exposure, and health effects. Clean Air Act Advisory Commitee, HealtEffectInstitue, Virginia, USA, (2009).

COPERT, Computer programme to calculate emissions from road transport- COPERT 4. User Manual. European Environment Agency, (2012).

TÜİK, Türkiye İstatistik Kurumu, Motorlu kara taşıtları 2016 yılı verileri, (2016). http://www.tuik.gov.tr/PreHaberBultenleri.do?id=24595 (12.08.2018).

IBM SPSS, IBM SPSS StatisticsVersion 20, IBM Corporation, N.Y., USA. (2015)

Çetin, Ş., Karademir, A., Pekey, B. ve Ayberk, B., Kocaeli ili’nde trafik kaynaklı hava kirleticilerinin emisyon envanteri, Kocaeli Özelinde Büyükşehirlerin Kentsel Yapılaşma ve Ulaşım Sorunları Sempozyumu, Kocaeli Üniversitesi, Kocaeli, (2006).

ÇSB, Bartın ili hava kalitesi analiz raporu (2009-2014), Çevre ve Şehircilik Bakanlığı. Ankara, (2015).

Cuci, Y. ve Polat, E.E., Gaziantep’in trafik kaynaklı hava kirliliğinin belirlenmesi. KSU Mühendislik Bilimleri Dergisi, 18, 2, 1-11, (2015).

Goyal P.,Mishra D. ve Kumar A. Vehicular emission inventory of criteriapollutants in Delhi. Springerplus, 2,216, 1-11, (2013). https://doi.org/10.1186/2193-1801-2-216

Akay, M.E. ve Akgüngör, A.P., Taşıt emisyonlarının azaltılmasında trafik ışıklarının senkronizasyon etkisinin modellenmesi. Politeknik Dergisi, 11,1, 51-56, (2008). https://doi.org/10.2339/2008.11.1.51-56


Refback'ler

  • Şu halde refbacks yoktur.


Telif Hakkı (c) 2019 Atilla MUTLU

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.